Temel bilgiler
Yurtdışında eğitim : Once you arrive

Essay Nasıl Yazılır?

365

Türkçe karşılığı kompozisyon ya da deneme olan essay, özellikle Amerika ve İngiltere gibi ülkelerdeki üniversitelerde öğrencilerin hazırlık, lisans ve lisansüstü eğitimleri sırasında karşılaştıkları ödev yazılarıdır. Genellikle uluslararası eğitim veren kurumlar bu yazıları derslerde ve sınavlarda sık sık kullanarak öğrencinin yaratıcılığını, araştırma isteğini ve kendini ifade etme gücünü ortaya koyarak, akademik kariyerlerini geliştirmelerini hedef alırlar. Gelin essay nasıl yazılır, essay nedir ve essay yazma türleri nelerdir gibi soruların cevaplarını birlikte inceleyelim.

 

Essay Nasıl Yazılır?

 

Aklınıza geldiği gibi, düzensiz cümleler ya da başı sonu belli olmayan paragrafların olduğu bir essay yazamayacağınız gibi, essayinizin belli bir düzende ve sorulan soru ya da istenilen konuya net olarak cevap verecek şekilde bazı bölümlerden oluşması gerektiğini de bilmeniz gerekir. Essay yazma yeterli bir bilgi birikimini, araştırmayı ve dilbilgisini esas alır.

Yazım esnasında farklı konulara girseniz bile yazının ana fikrinden çok fazla uzaklaşmamaya ve düşüncelerinizi belirtirken tarafsız bir üslupla yazmaya çalışmalısınız. İyi bir essay, öncelikle başlıkta sizden istenen veya sorulan soruyu net ve açık bir şekilde inceleyerek, sizi yönlendirecek anahtar kelimelere göre yazının geri kalanını yazmaktan oluşur. Örneğin; verilen başlığı analiz etmek, kelimenin tam anlamıyla uygun olduğu yerlerde karmaşık bir teoriyi ya da süreci delillere ve dokümanlara göre açıklamayı kapsar. Ya da bir şeyin nasıl ve neden olduğunu ayrıntılı bir şekilde tanımlaya çalışmak gibi.

 

Essay Türleri Nelerdir?

 

Yazınızı yazarken dikkat etmeniz gereken bir diğer konu da essay türleri ile ilgilidir. Hangi türde essay yazacaksanız ki, bu ödevler, başvuru yazıları ya da IELTS-TOEFL sınavları için olabilir, öncelikle o türün özelliklerini iyi bilmeniz ve yazınızı yazarken ona göre şekillendirebilmeniz gerekir. Eğitim hayatınız boyunca size yardımcı olacak birkaç essay yazma türüne birlikte göz atalım:

 

  • Opinion essayler; üniversite öğrencilerine en çok yazdırılan essay türüdür ve verilen bir konu ile ilgili düşüncelerinizi akademik bir dil ve anlatımla aktarmanız istenir.
  • Diğer bir essay türü de Cause and Effect essayleridir. Verilen anahtar kelimelere göre konunun sebep-sonuç ilişkisini parçaları birleştirerek, dikkatli bir dil ve kronolojik sistemde  yazmanız beklenir.
  • Argumantative essay; daha çok hazırlık aşamalarındaki öğrencilere sanki karşısında biri varmış gibi objektif olarak yazdırılan, güçlü bir araştırma ve ikna edici dokümanlara bağlı essaylerdir. Genel olarak bir tartışma yazısıdır.
  • Reason essayler, hazırlık bitirme ve IELTS-TOEFL sınavlarına hazırlanan öğrencilere bir konunun sebeplerini belirleyerek yazdırılan essaylerdir.
  • Persuasive essayler lisans ve lisansüstü eğitim alan öğrencilere, ele alınan konuyu bilimsel verilere, kanıtlara örneklere dayandırılarak yazdırılan okuyucuyu ikna etmenin esas alındığı essay türüdür.
  • Compare and Contrast essayler, bir konunun karşılaştırma ve zıtlıklarının anlatıldığı giriş, gelişme ve sonuç kısımlarının belirgin bir şekilde işlendiği akademik yönü ağır olan ve öğrencilerin de yazarken kendi amaçlarını belli ettikleri essay türüdür.

 

Essay Bölümleri

 

Essay yazma işlemine başlamadan önce dikkat etmeniz gereken diğer bir nokta da essay bölümleri ile ilgilidir. Bir essay; giriş, gelişme ve sonuç olarak 3 gruptan oluşur.

 

  • Giriş paragrafı, bir bakıma yazının ne hakkında yazılacağının bize önceden bilgisini verir. Yazı sizin için uygun olabilir, ancak karşı tarafında ilgisini çeken güzel bir başlangıç yapmalısınız. Giriş bölümünün en önemli kısmını sona saklayın; çünkü burası essayde tam olarak nelerden bahsedeceğinizi gösterir. Unutmayın giriş paragrafınız ve onu tamamlayan cümlelerin etkileyici ve merak uyandırıcı olması, yazının geri kalanının da okunmasını sağlar.
  • Gelişme bölümünde ilk önce neyi açıklayacağınıza karar vermelisiniz. Giriş paragrafınızın devamı niteliğinde olmasının yanında bu bölüm yazınızın ana fikrinin detaylandırılacağı ve konuyla ilgili alıntıların, örneklerin, bilgilerin verileceği kısım olmalıdır. Eğer isterseniz yazının uzunluğuna ve anlatılacak konunun kapsamına bağlı olarak gelişme bölümünü birden fazla paragrafa ayırabilirsiniz. Unutmamanız gereken en önemli nokta paragraflar arasındaki uyum ve akıcılıktır. Örneğin ilk paragrafın son cümlesi ikinci paragrafınızın konusu olmalı, arada anlam bütünlüğü bulunmalı ve cümle geçişleri doğru bir şekilde yapılmalıdır.
  • Essayde sonuç bölümü, genel bir özet yazılarak ya da kişisel görüş ve düşüncelerinizi aktararak bitirilebilir ve bu kısımda okuyucuya uyarılarda bulunabilirsiniz. Giriş ve gelişme kısımlarındaki ana fikir ve konunun özeti birkaç cümle ile dikkat çekici bir şekilde tekrarlanarak, okuyucuya essayin yazım amacını net bir şekilde belirtebilirsiniz.

 

>>Etkili ders çalışma teknikleri hakkında bilgi edinin.

 

Essayinizi Yazarken Konu Seçimi ve Başlık

 

Essay yazma kısmının en önemli parçalarından biri de konu seçimi ve başlıktır. Okuyucunun ilgisini çekmek ve ilk dakikadan itibaren yazının içinde kaybolmasını sağlayarak iyi bir izlenim kazandırmak gerekir. Essayde konu seçimi ve başlık kısımlarına karar vermeden önce uzun uzun düşünüp kendinizi en güzel ifade edebileceğiniz kelimeleri ve cümleleri kullanın.  Eğer konu hakkında bir fikriniz yoksa önce araştırmalarınızı bu kısımda yoğunlaştırın ve ideal bir seçim yapana kadar bekleyin. Konu seçimini yaptıktan sonra yazının büyüklüğü, kullanacağınız paragrafların sayısı, alt başlıklar ve alt konular gibi önemli noktaları belirleyin ve mutlaka yazının kolay ve akıcı okunmasının yanında etkileyici olmasına da dikkat edin!  

 

Samimi Olun!

 

Essayinizin konu ve başlık kısımlarını belirlediniz, sıra geldi kullanacağınız dile. Yazınızı yazarken abartılı cümleler, okuyucuyu zorlayacak veya sıkacak bir dil kullanmamaya, sadeliği ön planda tutmaya çalışın. Giriş bölümünde istediğiniz etkiyi bıraktınız, sonrasında da konuyu ne kadar edebi ve akıcı bir anlatımla devam ettirirseniz, karşınızdakinin ilgisini de o kadar çok çekersiniz. Bunun yanında essayde kullanılan kelimeler ile cümlelerin uyumlu ve açıklayıcı olmasına, dilbilgisi kurallarına uyulmasına, konuyla çelişkili cümleler kurulmamasına dikkat etmekte fayda var. Bir paragrafta tek cümleyle anlatabileceğiniz bir konuyu gereksiz yere 3-4 cümleyle uzatmak yerine belirgin olmak gerekir. Okuyucuyu çelişkiye düşürmektense ikna edici samimi bir dil kullanın ve net olun!

 

>>Üniversitede iyi not almanıza yardımcı olacak ipuçlarımıza göz atın.

 

Yazıyı Yazdıktan Sonra Yapılması Gerekenler!

 

Yazınızı yazdıktan sonra daha etkileyici hale getirebilmek için yapmanız gereken üç önemli noktayı belirtmek gerekir:

 

  1. Revize aşaması; ilk taslağı bitirdikten sonra yapılması gereken ilk şey biraz dinlendikten sonra yazıyı tekrar kontrol etmektir. Baştan sona, tek bir bütün olarak yazıyı okuyup; giriş, ana fikirler, örnekler, açıklamalar, kişisel gelişim ve sonuç bölümlerini dikkatlice düşünüp kafanızda tasarlamanız gerekir.
  2. Düzenleme; yazınızın revize aşamasından sonraki adımıdır. Bu kısımda ağırlıklı olarak gramer hatalarını gözden geçirip, cümleleri dikkatlice okuduktan sonra, yanlış yazılan sözcükleri düzeltmenizde fayda var.
  3. Düzeltme aşaması; yazıdaki yazım, noktalama ve biçimlendirme hatalarını kapsar. Düzeltme yapacağınız yazınızı bilgisayardan okumak yerine basılı bir kopyasını aldıktan sonra satır satır, kelime kelime okuyup hatalı kısımları belirleyin. Mümkünse yazınızı başka birine sesli olarak okuyun ki, gözden kaçırdığınız bir noktayı daha kolay bulmanıza yardımcı olsun.

 

Essay yazma işlemini bitirdikten sonra en son aşamada bu prosedürleri takip etmeniz, akademik kariyeriniz boyunca hem başvuru, hem de ödevler ve sınavlarınızda size her zaman yol gösterici olacaktır.

 

Kaynak Siteler:

Bölüm ara

Ülke seçin
Dereceye göre *
YAZAR HAKKINDA

‘’Her zaman yapamayacağım şeyler üzerine çalışıyorum ki, nasıl yapabileceğimi öğreneyim’’ der, Picasso. Araştırmanın, gezip görmenin, okumanın, yazmanın ve tabii ki çizim yapmanın sonsuz olduğu bir dünyada, öğrendiklerimi paylaşmaktan keyif alıyorum.