Temel bilgiler
Yurtdışında eğitim : Once you arrive

Noel Nedir, Nasıl Kutlanılır?

413

Her yıl, 25 Aralık’ta İsa’nın doğum gününün kutlandığı ve Hıristiyanlar tarafından Doğuş Bayramı ya da Kutsal Doğuş olarak adlandırılan güne Noel denir. 24 Aralık günü Noel arifesi olarak kabul edilirken, Noel kutlamaları Kasım ayının son haftasından Ocak ayının ilk haftasına kadar devam eder. Köken olarak Latince Natalis yani doğum kelimesinden gelen ve Türkçeye de Fransızca Noël kelimesinden geçtiği düşünülen Noel’in, aynı zamanda Fransızcada haber ve yeni anlamına gelen Nouvelle kelimesinden de türediği düşünülmektedir. Noel’le aynı anlama gelen ve İngilizcenin konuşulduğu çoğu ülkede kullanılan Christmas sözcüğü ise Yunancadan gelir. Gelin Noel’le ilgili merak ettiklerinize, yurtdışında eğitim alırken katılabileceğiniz, ülkelere göre değişen hem geleneksel hem de modern kutlamalara ve Noel nasıl kutlanır, sorusuna birlikte cevap bulalım!

 

Noel Nasıl Kutlanır?

 

Günümüzde Noel kutlamaları, dünyanın birçok ülkesinde yapılan hem dini, hem ekonomik, hem de sosyal yönleri olan ve genel olarak insanların özellikle eğlenmek, aile ve arkadaşlarla bir araya gelerek bağlarını güçlendirmek, yemek eşliğinde sohbet etmek ve hediyeleşmek için yaptığı kutlamalardır. Noel hazırlıkları;

 

  • Advent Dönemi; Hıristiyanlar, İsa’nın doğum günü olan 25 Aralık öncesinde, 24 penceresi olan ve Noel’e kadar günlerin geri sayıldığı bir advent takvimi hazırlarlar. Çocuklar için küçük sürprizler ve şekerlemelerin saklandığı pencerelerin her gün bir kapısı açılır. Bunun yanında Kasım ayının son Pazar gününden Noel’in son Pazar’ına kadar bir advent çelengi hazırlanır ve her Pazar bir tane olmak üzere teker teker 4 mum yakılır.
  • Noel yaklaşırken özellikle okullarda çocukların oynadığı İsa’nın doğumunun anlatıldığı oyunlar sahnelenir, Amerika ve Avrupa’nın çeşitli kentlerinde kilise, park ve sokaklarda yetişkin ve çocuk koroları ilahiler seslendirir.
  • Caddeler ve sokaklardaki çoğu mağazaların, evlerin, bahçelerin ve alışveriş merkezlerinin iç ve dış kısımlarında ışıklı ve süslü aydınlatmalar kullanılır.
  • Noel Baba; Noel kutlamaları denince aklımıza ilk gelenlerden biri de Noel Baba figürüdür. Özellikle 24 Aralık gecesinde çocuklar, Noel Baba ile geyiklerinin geleceğine ve onlar için çam ağacının altına ya da aile fertlerinin isimlerinin yazılı olduğu Noel çoraplarının içine hediyeler bırakacağına inanırlar. Günler öncesinden mektuplara yazılan hediye istekleri; parklarda, alışveriş merkezlerinde ve sokaklarda sık sık karşılarına çıkan beyaz saçlı ve sakallı, göbekli, kırmızı renkli bir kıyafet giyen tonton bir dedeyi andıran Noel Baba’ya verilir. Rivayete göre Kuzey Kutbu’nda yaşadığına inanılan Noel Baba, elfleriyle birlikte yaptıkları oyuncakları, Noel gecesi ren geyiklerinin çektiği kızağına koyup evlerin bacalarından, pencerelerinden girerek çocuklar için bırakırmış. Bunun yanında özellikle Amerika’da Noel Baba ve geyikleri için evin bir köşesine süt ve kurabiye koyulurken, likörlü şarap ve meyveli tart koyan ülkelerde vardır.

 

Noel Yemekleri

 

25 Aralık yani Noel gününün en önemli ve vazgeçilmez geleneği ise özellikle dini bir anlamı ve bütünlüğü ifade eden Noel yemeğidir. Tüm aile fertlerinin öğleden sonra masanın etrafında bir araya gelerek yedikleri ve sohbet edip Noel’in gelişini kutladıkları bu yemeklerin olmazsa olmazı kızarmış hindilerdir. Amerika’da patates püresi, soslar ve sonrasında balkabağı turtasıyla servis edilen hindi, Fransa’da rosto olarak yanında kaz ciğeri ve peynirle, sonrasında da tatlı olarak çikolatalı supangle ile tercih edilir. 

 

Bunun yanı sıra ilginç Noel yemek alışkanlıkları da yok değildir. Örneğin Polonya’da beklenmedik bir misafir gelir düşüncesiyle, yemek masasına bir tabak fazla konulur. Çocuklar pencereden gökyüzüne bakarak gökte ilk yıldızı görene kadar yemeğe oturulmaz. Kırmızı etin yenilmediği günde sebze ve hamur işi ağırlıklı yemekler seçilirken 12 havariyi temsilen 12 çeşit yemek yapılır.

 

Ailelerin ve arkadaşların bir araya gelip yemek yedikleri kutlamaların, dünyanın bir çok ülkesinde Yılbaşı akşamı da yapıldığını ve oldukça yaygın olduğunu söylemek gerekir. Özellikle Türkiye’de hindi ve pirinç pilavından oluşan menü, Çin’de balık ağırlıklı olurken, Avustralya’da ise plajlarda ya da evlerin bahçelerinde mangal yapılır. Aynı zamanda Japonya’da kat kat kutular içerisinde servis edilen rengarenk Yılbaşı yemekleri hazırlanırken her bir yemek ayrı bir anlam ifade eder. Örneğin; kestane ve tatlı patates püresi mutluluk, karidesler uzun ömür, siyah fasulyeler is sağlık anlamına gelir.

 

Noel Hediyeleri

 

Kutlamaların bir diğer vazgeçilmezi ise Noel hediyeleri ile tebrik kartlarıdır. Günümüzde teknolojinin gelişmesi, bilgisayar ve telefonun yaygınlaşması Noel’de birbirlerine kart gönderen insanların sayısını azaltsa da hediye alıp vermek hala devam etmekte ve bir anlamda Noel sezonu boyunca ülkelerin ekonomisinin canlanmasına neden olmaktadır. Aralık ayının sonuna kadar devam eden alışverişler sırasında birçok marka ve ürün %50’ye varan indirimler yaparlar. Hediye alıp verme olayı günümüzde özellikle 31 Aralık gecesi kutlanan Yılbaşı için de geçerli olup tüm dünya ülkelerinde yaygınlaşan bir gelenek haline gelmiştir.

 

Noel Ağaçsız Olmaz

 

Noel kutlamalarının olmazsa olmazlarından biri de parlak ışıklar, birbirinden renkli kurdeleler ve çanlarla süslenmiş yılbaşı ağaçlarıdır. Ağaç süsleme ülkemizde de olduğu gibi dünyanın birçok ülkesinde yüzyıllar öncesine dayalı bir gelenek olarak yer alsa da, aslen yaygınlaşması ve özellikle de Amerika’ya ulaşıp Noel kutlamalarında yer alması Kraliçe Victoria ve eşi Alman Prens Albert sayesinde olmuştur. Bu dönemlerde Noel ağaçları kurdeleler, kağıttan süsler, mumlar, şekerlemeler, çörekler ve keklerle süsleniyordu.

 

Günümüzde Noel kutlamalarında özellikle Amerika ve Avrupa ülkelerinde çam ağaçları yaygın bir şekilde kullanılmaktadır. Geleneksel olarak Kasım ayının sonlarından itibaren başlanan çam ağacını süsleme işi, evlerde tüm aile bir araya gelerek yapılır. Bunun yanında özellikle Londra, Paris, New York, Milano gibi şehir merkezlerinde Aralık ayı boyunca dev çam ağaçlarını ve ışıklarla süslenmiş sembolik anıtları görebilirsiniz. Bu tarihlerde eğitim için yurt dışında olan öğrencilere bunun gibi birbirinden renkli ve ışıklı görsel şölenleri kaçırmamalarını tavsiye ederiz.

 

Dünyada Noel Kutlamaları

 

Noel kutlamaları, özellikle Hıristiyan dünyasında dini bir bayram olarak 25 Aralık’ta yapılsa da, tüm dünyada yeni yılın geldiğini müjdeleyen ve Noel ile birleşen Yılbaşı kutlamaları ise 31 Aralık tarihinde yapılmaktadır. Yeni yılı ilk karşılayan ülke Kiribati ve Samoa iken, son kaşılayan ise Alaska’dır. Gelin dünyada birbirinden ilginç Noel ve Yılbaşı kutlamalarına birlikte göz atalım!

 

  • İngiltere’de Noel yemeğine davetliyseniz masaya oturduğunuzda kağıttan taç şapka ve küçük bir oyuncak ya da hediye görürseniz şaşırmayın. Bunu yanında öğlen yenen yemekten sonra televizyonda Kraliçenin yeni yıl için kayıt edilen mesajını dinlemekte bir başka ilginç gelenektir. Ayrıca Trafalgar meydanına konulan ve her sene Norveçliler tarafından hediye edilen 25 metre boyundaki dev çam ağacı etrafında Noel’i şarkılar söyleyerek kutlayanları görebilirsiniz.
  • Amerika’da Silent Night gibi Noel şarkılarını dinlemek ve hep bir ağızdan söylemenin yanında, bazı Amerikalılar Noel ağaçlarını patlamış mısırla süslerler.
  • İspanyollar 31 Aralık gecesi saatler 24.00’ı gösterdiğinde ağızlarına 12 tane üzüm atarak bir sonraki seneyi bolluk ve bereket içinde geçirmeyi umarlar.
  • Yılbaşının gözde merkezlerinden biri de şüphesiz New York’taki Times Meydanı’dır. Dünyanın bir çok ülkesinden insanın akın ettiği meydandaki bir binanın tepesinden dev kristal bir top indirilir.
  • Rio’da samba, Las Vegas’ta görkemli partiler ve havai fişek gösterileri, Londra’da ise Big Ben’in çanları çaldığında insanlar birbirleri ile öpüşerek yeni yılı karşılar.
  • Paris’te olanlar ise tam 20.000 ampul ile ışıklandırılan Eyfel kulesinin muhteşem havai fişek gösterilerinin büyüsüne kapılırlar.
  • Yunanistan’da ise yeni yılın ertesi sabah, evin eşiğinde mandalina ezerek refah ve huzur dolu bir yıla girersiniz.

 

Noel Filmleri

 

Noel kutlamaları sırasında yurtdışında eğitim almak için bulunuyorsanız eğer bulunduğunuz ülkenin ve şehrin Noel kültürünü özümsemek ve anlamak adına size birkaç film önerisinde bulunabiliriz:

 

It’s a Wonderful Life; başrollerinde James Stewart ve Donna Reed’in olduğu film, iflasın eşiğine gelen karakterin, Noel gecesinde kendini nehre atacakken yeryüzüne gönderilen bir melek tarafından arzusunun yerine getirilmesi ile ölümden kurtarılma hikayesini anlatır. Amerika’da kültürel,tarihi ve estetik olarak önemli filmler arasında yer alarak Ulusal Film Arşivi’ne girmiştir.

 

A Christmas Carol; Charles Dickens’ın Bir Noel Şarkısı adlı hikayesinden uyarlanan filmde, huysuz ve cimri bir yaşlı adamın, Noel gecesi gördüğü rüyadan sonra hatalarından dönüp iyi ve yardımsever bir insana dönüşmesi anlatılır.

 

A Christmas Tale; Başrolünde Catherine Deneuve’un olduğu ve trajikomik olayların anlatıldığı filmde, Fransa’da Noel zamanı yaşananları, şehri, kültürü tanımak için çarpıcı detayların yer aldığı bir yapımdır.

 

Aklınızda olsun;

 

  • Kasım ayının son haftasında başlayan Noel hazırlıkları esnasında eğer yurtdışında eğitim alıyor ve Paris, Roma, New York, Hong Kong, Prag gibi şehirlerde kalıyorsanız 31 Aralık gecesi düzenlenen ışık şölenlerini ve havai fişek gösterilerini kaçırmamanızı,
  • Dünyanın en iyi çikolatalarının üretildiği Brüksel’de Godiva çikolata mağazası ile Zürih’te Toblerone markasının dükkanlarının vitrinlerini görmenizi ve Noel için ikram edilen birbirinden leziz çikolataların tatlarına bakmanızı,
  • Paris’te olanların dünyanın en iyi pastalarının yapıldığı ve 17. yüzyıldan beri ayakta olan Laduree ile Roma’da olanların 5 farklı çeşit Tiramisu’nun yapıldığı  Pompi pastanelerine uğramanızı,
  • Strazburg, Budapeşte, Brugge ve Floransa’da olanlar için hediyelik eşyaların, dekoratif objelerin, Noel süslerinin, birbirinden leziz yöresel yemeklerin satıldığı masalsı Noel pazarlarını gezmenizi,
  • Ayrıca Noel’in kutlandığı 25 Aralık günü açık bir mağaza, restoran, alışveriş merkezi bulamayacağınızı söylemekte fayda var.

 

Kaynak Siteler:

Bölüm ara

Ülke seçin
Dereceye göre *
YAZAR HAKKINDA

‘’Her zaman yapamayacağım şeyler üzerine çalışıyorum ki, nasıl yapabileceğimi öğreneyim’’ der, Picasso. Araştırmanın, gezip görmenin, okumanın, yazmanın ve tabii ki çizim yapmanın sonsuz olduğu bir dünyada, öğrendiklerimi paylaşmaktan keyif alıyorum.