Temel Bilgiler
Finlandiya: Before you leave

Finlandiya Kültürü

Finlandiya Kültürü
170

Kuzey Avrupa’da Baltık Denizi kıyısında yer alan Finlandiya, görenleri kendine hayran bırakan doğal güzellikleri, Turku, Oulu, Helsinki gibi öğrenci şehirleri, farklı etnik grupların oluşturduğu kültür çeşitliliği ve yüksek kaliteli eğitim sistemi ile göz doldurur. Finlandiya’nın son yıllardaki yükselişinde, özellikle inovasyon alanındaki yatırımlarının ve bilgi teknolojileri ile telekomünikasyon konularındaki buluşlarının payı büyüktür. Bu sektörlerde hızla büyüyen kariyer imkanları ile Fince ve İsveççenin yanı sıra halkın genelinin akıcı bir İngilizceye sahip olması Finlandiya’yı uluslararası öğrenciler için cazibe merkezi haline getirmiştir. Gelin bu güzel ülkenin kültürünü daha yakından tanıyalım!

 

Finlandiya’da Eğitim Hayatı

 

Finlandiya, 2015 Dünya Ekonomik Forumu tarafından dünyanın en iyi yüksek eğitim ve öğretim sistemine sahip ülkesi seçilirken, aynı yıl dünyanın en inovatif ülkesi olarak sıralanmıştır. Bu başarının en büyük sırrı hükümet tarafından sürekli denetlenen ve desteklenen eğitim kurumlarını, uluslararası standartlara ulaşmak için her yıl yapılan iyileştirmeleri ve özellikle yabancı öğrencilere sunulan imkanları sayabiliriz. Finlandiya, 20. yüzyılın ikinci yarısında bilgi ve iletişim teknolojileri ile bilim alanında uluslararası rekabete katılmak adına hem kamu hem de özel üniversitelerde Ar-Ge yatırımlarına yönelmiştir. Ülke, sık sık OECD ve PISA analizlerinde iyi eğitimli nüfusa, sosyal ve ekonomik refaha sahip bir toplum olarak değerlendirilirken, Finlandiya'da öğretmenlik, doktorluk ve avukatlık gibi son derece saygın ve yüksek statülü birkaç meslek arasında yer alır. Özellikle üniversite profesörleri ülke çapında takdir kazanırken aldıkları yüksek maaşlarda göz doldurur. Finlandiya’da öğrenim görmeyi düşünüyorsanız, 1640 yılında kurulan ülkenin en eski ve büyük eğitim kurumu olan Helsinki Üniversitesi’ni tercih edebilirsiniz. Avrupa’nın en iyi multidisipliner araştırma üniversitesi olarak görülen okul, yüksek lisans programları ve doktora çalışmaları ile sağlam bir temele sahiptir. 

 

 

Eşsiz Doğal Yaşam

 

Finlandiya’da yaşam gibi bir düşünceniz varsa, kuzey Avrupa ülkelerinin genelinde görülen eşsiz doğal güzellikler burada da karşınıza çıkacaktır. Finlandiya’da biraz farklı olarak tepelik ve dağlık alanlarla çok karşılaşmazsınız ve çoğunluğu düz arazilerden, göllerden, adalardan ve ormanlık alanlardan oluşur. Ülkede 187.888 göl bulunurken, temiz su kaynakları, el değmemiş doğa ve çarpıcı ada manzaraları sizi büyüler. Teknolojinin en gelişmiş olduğu ve bunu doğru kullanmayı bilen bir ülke olarak Finlandiya halkı; yüzme, balık tutma, kayak yapma, sauna, doğa yürüyüşleri gibi rahatlatıcı ve geleneksel aktivitelerinden ve yüzlerce yıl öncesine dönük Fin yaşam tarzlarından vazgeçmemişlerdir.

 

Modern yaşamın gürültüsünden ve karmaşıklığından uzak, sessiz doğanın içine kendilerini bırakan Finler; orman yürüyüşleri yaparak, çilek ve mantar toplayarak tatil günlerini aileleri ile değerlendirirler. Kış aylarında neredeyse tamamen karanlık günleri yazları ise hiç batmayan ve Midnight Sun olarak adlandırılan Geceyarısı Güneşi izler. Yaz mevsiminde güneşin 24 saat gözlemlenebildiği ve dünyada sadece kuzey ve güney kutup dairelerinde görülen bu doğa olayını gözlemleyebileceğiniz birkaç ülkeden biri olan Finlandiya, aynı zamanda Aurora Borealis adı verilen Kuzey Işıklarının da çıplak gözle izlenebileceği en iyi ülkedir. Özellikle Lapland bölgesinde, uyurken seyre dalabileceğiniz bu renk şöleni için Finliler camdan igloo tasarlamışlardır. 

 

Sauna Geleneği

 

Finlandiya kültürü denildiğinde, ülkenin mirası ve geleneklerinin büyük bir parçası olan sauna kültüründen bahsetmemek olmaz. Beş buçuk milyona yakın nüfusa sahip ülkede, iki milyondan fazla sauna vardır ve bu da her evde mevcut bir sauna olduğunu gösterir. Finlilerin saunayı bu kadar çok sevmesinde vücudu ve zihni saflaştırmaya yarayan saunaların, aynı zamanda rahatlatıcı ve dinlendirici özelliklere de sahip olmasının payı büyüktür. Sauna kelimesi, geleneksel Fin hamamı olarak literatürlerde yer alır ve Fincedir. Sauna Finlandiya’da bir yaşam tarzıdır ve günlük hayatın ayrılmaz bir parçası olarak spor salonlarında, yazlık göl evlerinde, otellerde hatta Helsinki Parlamento binasında bile karşılaşırsınız. 

 

 

Sanat ve Tasarım Merkezi

 

Bir ülkenin kültürü hakkında bilgi alabilmenizin en iyi yolu o ülkede yaşamaktan ve onun bir parçası olmaktan geçer. Finlandiya bu açıdan bakıldığında özellikle sanat ve tasarım alanında size dünyanın en güzel örneklerini sunarak ülke kültürünü biraz daha yakından tanımanızı sağlar. Finlandiya günümüzde edebiyat, görsel sanatlar, mimari, müzik, sinema ve teknoloji alanlarında ülkeye gelenleri büyülerken, sayısız etkinlikler ve festivallerle de renkli bir dünyanın içine adım atmanızı sağlar. Finler özellikle moda, mobilya, seramik ve mimari alanlarında yaratıcı tasarımları ile göz doldururlar. 1950’li yıllara damgasını vuran Fin mimar ve tasarımcı  Alvar Aalto, ülkenin en önemli ismidir. Çok sayıda ödüle sahip mimarın en önemli eserleri rasında Viipuri Kütüphanesi, Paimio Sanatoryumu, Villa Mairea yer alır. Aynı zamanda yapıldığı 1969 yılından bu yana büyük ilgi gören ve mimar Suomalainen kardeşler tarafından tasarlanan yeraltı kaya kilisesi Temppeliaukio ile tanınan Finlandiya, çok sayıda mimari esere sahiptir. 

 

 

Finlandiya’nın teknoloji alanındaki yenilikleri ve buluşları ise uluslararası üne sahiptir. Cep telefonlarının dünya çapında kullanınırlılığa ulaşmasını sağlayan ve bir zamanların en ünlü bilgi teknolojileri ve telekomünikasyon şirketi olan Nokia’nın doğduğu yer Finlandiya’dır. Aynı zamanda mobil cihazlar için geliştirilen dünyaca ünlü oyun Angry Birds, Finlandiya merkezli Rovio Mobile tarafından ve işletim sistemi Linux, Finli yazılım mühendisi Linus Torvalds tarafından bulunmuştur. 

 

Mutfak Kültürü

 

Günümüzde Finlandiya yemek kültürü, her ne kadar ülkeye göç eden ve bir yaşam kuran farklı uluslardan insanların mutfak alışkanlıkları ile şekillense de, Finler hala geleneksel ve yerel lezzetlerine tutku ile bağlıdırlar. Fin mutfağının temelini ağırlıklı olarak balık, patates ve et yemekleri alır. Binlerce göl ve uzun sahil şeridi ülke mutfağını deniz ürünleri ile beslerken hamur işlerinin de ayrı bir yeri vardır. Finlandiya’nın geleneksel birkaç lezzeti şu şekildedir;

 

  • Mammi; Finlandiya’nın 16. yüzyıldan beri varolan geleneksel Paskalya tatlısıdır. Mammi; su, toz haline gelmiş çavdar, çavdar unu, portakal kabuğu ve tuzdan oluşan, krema ve şekerle yenen bir tür pudingtir. 
  • Rapu ya da kerevit; İsveç ve diğer İskandinav ülkelerinde olduğu gibi Finlandiya’da da oldukça meşhurdur. Temmuz sonundan Eylül ayına kadar ülke genelinde festivaller, partiler ve etkinlikler düzenlenen bu küçük tatlı su ıstakozları hiçte ucuz olmayan fiyatları ile oldukça bol tüketilir.
  • Mustikkapiirakka yani yaban mersini pastası, özellikle Temmuz ve Ağustos aylarında Finlandiya ormanlarında bolca bulunan ve dilediğiniz gibi gidip toplayabileceğiniz yaban mersinlerinden yapılır. 
  • Karjalanpiirakka; Fin ulusal kimliğiniz bir parçası olan bu lezzet, çavdar unu ile yapılan ekmeğin içine patates püresi, pirinç lapası gibi geleneksel lezzetlerin doldurulmasından oluşur. 

 

Ülke genelinde özellikle Karjalanpaisti adı verilen kırmızı etten oluşan ve havuç, soğan ve patatesle servis edilen güveçleri, Maksalaatikko adı verilen karaciğer güveci, sotelenmiş ren geyiği, savulohi adı verilen sıcak somon füme ve Aurajuusto adı verilen mavi peynirleri denemeye değer lezzetler arasındadır.

 

 

Fin İnsanı

 

Grigoriy Petrov’un Finlandiya’dan bahsettiği ’Beyaz Zambaklar Ülkesinde’ adlı kitabında Fin halkını sessiz ve sakin insanlar olarak tanımlamıştır. Finlandiya, günümüzde hoşgörülü insanların ülkesi olarak bilinirken; eşitlik, saygılı ve seviyeli olmak en önemli kurallar arasındadır. Finler, genellikle yabancı biriyle sohbet etmekte ilk başta çekingen, soğuk ve mesafeli olsalarda zamanla en iyi dostunuz ve arkadaşınız olurlar. Gereksiz konuşmalardan yapmaktansa sessiz kalmayı tercih eden, mütevazı ve alçak gönüllü insanlar aynı zamanda dakiklikleri ile tanınırlar. Eğer bir Finli ailenin evine akşam yemeğine davet edildiyseniz; zamanında orada olmaya, eve girmeden önce ayakkabılarınızı çıkarmaya ve beyaz ya da sarı renk çiçek (cenazelerde kullanıldığından) götürmemeye dikkat ediniz. Finlandiya hakkında bilinmeyenler ve merak ettikleriniz için linkteki yazımıza göz atabilirsiniz.

 

 

Öğrenci Şehirleri

 

Finlandiya’da öğrenci olmak gibi bir düşünceniz varsa, ülkenin birbirinden güzel şehirleri ve kasabaları sizi bekler. OECD indekslerinde yaşam memnuniyeti açısından Norveç ve Danimarka gibi ülkelerin arkasından gelen Finlandiya, cinsiyet ve sosyal eşitsizliğin %1’lerde olduğu nadir ülkelerden biridir. Yaşam standartlarının yüksek olduğu ve teknoloji odaklı ekonomisi ile hatırı sayılır bir zenginliğe sahip Finlandiya, muhteşem doğal güzelliklere sahip öğrenci şehirleri ile büyüler. 

 

  • Helsinki; ülkenin başkenti olmasının yanı sıra, ülkenin finans, moda, eğlence, kültür, eğitim ve araştırma merkezidir. Çok sayıda müze ve sanat merkezine ev sahipliği yapan Helsinki, 130’dan fazla ulusun yaşadığı Avrupa’nın en kozmopolit şehirlerindendir. Finlandiya’da öğrenci olmak isteyenlerin ilk tercih ettiği şehir olan Helsinki, aynı zamanda Art Nouveau tarzı büyüleyici mimarisiyle dikkat çeken Helsinki Katedraline, dünyanın en büyük liman kalesi olan Suomenlinna’ya ve yeraltı kaya kilisesi olan Temppeliaukio’ya ev sahipliği yapar. Öğrenci şehri Helsinki hakkında daha ayrıntılı bilgiye bu linkten ulaşabilirsiniz. 

 

 

  • Turku şehrinin tarihi 19.yüzyıla kadar uzanmakla birlikte Finlandiya’nın da en eski şehridir. Aura Nehri kıyısında kurulan şehir, ünlü bir yüksek teknoloji merkezi olarak Turku Bilim Parkı’yla adından söz ettirirken, biyoteknoloji ve bilgi teknolojisi alanında faaliyet gösteren 300’den fazla şirkete de ev sahipliği yapar. Helsinki’den sonra yabancı öğrencilerin en gözde ikinci şehridir. 
  • Oulu; tarihi 1600’lere uzanan Finlandiya’nın en eski ve tarihi şehirlerinden biridir. Günümüzde önemli bir teknoloji ve araştırma merkezi olarak tüm dünyadan yetenekli profesyonelleri ve öğrencileri kendine çeker. Şehrin en bilinen eğitim kurumu olan Oulu Üniversitesi, Finlandiya’nın altıncı en iyi okuludur. 

 

 

Bölüm ara

Finlandiya
Dereceye göre *
YAZAR HAKKINDA

Finlandiya Kültürü

‘’Her zaman yapamayacağım şeyler üzerine çalışıyorum ki, nasıl yapabileceğimi öğreneyim’’ der, Picasso. Araştırmanın, gezip görmenin, okumanın, yazmanın ve tabii ki çizim yapmanın sonsuz olduğu bir dünyada, öğrendiklerimi paylaşmaktan keyif alıyorum.