Temel bilgiler
Yurtdışında eğitim : Once you arrive

Tez Nasıl Yazılır?

4187

Öğrenciler için üniversitede lisans ya da lisansüstü programlardan mezun olabilmenin en önemli şartlarından biri olan tezler; yazım aşmasında eğitim aldığınız yüksek öğrenim kurumuna, programa hatta yurtdışında okumayı düşünüyorsanız ülkelere göre de değişiklik gösterir. Genel olarak birçok öğrenci, yazılı ödevlere bile pek sıcak bakmazken en az 15 bin ya da 20 bin kelimeden oluşan bir tez nasıl yazılır, konusunu sizler için araştırdık!

 

Tez Nedir?

 

Üniversitede okuyan öğrencilerin; lisans eğitimleri sonunda araştırma yapması, yazım konusunda pratiklik kazanması ve kendini geliştirmesi için uygulanan öğrenim süreci, tez nedir sorusunun en belirgin yanıtıdır. Yüksek lisans eğitiminde tezin amacı ise biraz daha farklı olarak araştırma yeteneği kazanan öğrencinin yaptığı araştırmalar sonucunda bilime katkı sağlaması olarak açıklanabilir.

 

Bir tezi, araştırma ve yazım süreci birkaç ay sürebileceği gibi özellikle master tezi ve doktora tezi hazırlama sürecinde olanlar için bu süre altı aydan bir seneye kadar uzayabilir. Üniversite hayatının önemli parçalarından biri olan tez projelerini seçerken iyi düşünmelisiniz. Zira hem kendinizi geliştirip sizi ilgilendirecek bir konuyu araştırmalı hem de sizden sonra gelecek öğrencilere de örnek olmalıdır.

 

Tez Yazım Kuralları

 

Tez yazım kuralları, başlangıçta da bahsettiğimiz gibi lisans ya da lisansüstü derecelere göre değiştiği gibi eğitim alacağınız ülkeye ve üniversiteye göre de farklılıklar gösterebilir. Örneğin Kanada’da, yüksek lisans için sunulan ve hazırlanan projelere tez adı verilirken; lisans bitirme projeleri 40 sayfa, master tezi yaklaşık 100 sayfa ve doktora tezleri genellikle 200 sayfadan oluşur.

 

Birleşik Krallık’ta tez dönemi, yüksek lisans ve doktora öğrencileri ile ilişkilendirilirken lisans derecelerinde projeler daha yaygındır. Amerika’da ise lisans tezleri, prestijli üniversitelerde master ve doktora derecelerinde akademik kariyer yapmak isteyen öğrencilerde aranan en önemli şartlar arasındadır.

 

Almanya’da akademik tezler 40 ile 100 sayfa arasında değişirken; lisans tezlerine diplomarbeit, yüksek lisans tezlerine masterarbeit ve doktora tezlerine de doktorarbeit adı verilir. Tezler genel olarak 1’den 5’e kadar puanlanır ve 5 başarısız anlamına gelir. Malezya’da üniversiteler genellikle ya İngiliz ya da Amerikan tez modellerini takip ederler.

 

Genel olarak bir tezde olması gerekenleri aşağıdaki gibi sıralayabiliriz:

 

  • Etkili bir konu seçmek.
  • Konuyu sınırlandırmak.
  • Araştırma ve analiz yöntemlerini kullanmak.
  • Daha önce yayınlanmış bilimsel literatürleri, makaleleri ve kaynakları inceleyerek değerlendirmek.
  • Araştırma sonuçlarını ve destekleyici argümanları kullanmak.
  • Tezinizi uygun bir dilbilgisi ve sözcük yapısında yazmak ve günlük konuşma ya da gayri resmi bir dilden uzak olmak.
  • Lisans tezinizin kapak sayfasından son sayfaya kadar biçimlendirilmesini, çizelgeler, tablolar ve grafiklerle desteklenmesini sağlamak.
  • Standart A4 sayfası, 1.5 ya da 2 satır aralığı, dipnotlar için 10 punto, tez metninde Times New Roman için 12 ya da Arial için 11 punto kullanmak.
  • Kağıdın sol tarafından ciltleneceğini düşünerek 4 cm, üst ve alt taraflardan 2.5 cm bırakmak. 

 

Tez Bölümleri

 

Lisans tezlerinin yapısal unsurlarının tüm dünyadaki üniversiteler için aynı olduğunu söyleyebiliriz. Birkaç küçük ayrıntı ülkeler ve üniversiteler arası farklılıkları ortaya koymaktadır. Aşağıda genel olarak oluşturulmuş tez bölümleri yer almaktadır.

 

  • Adınızın, tarihin, kurumun, danışmanların, bölümün adının ve tezinizin konusunun olduğu Başlık Sayfası.
  • Önsöz.
  • 200 ile 400 kelimeye kadar olabilen Özet.
  • İçindekiler.
  • Tabloların Listesi.
  • Rakamların Listesi.
  • Giriş, tezin bölümleri ve sonuçtan oluşan Tez Yazısı.
  • Danışmanlar ve size yardımcı olan kişilere Teşekkürler kısmı.
  • Kendi fikriniz olmayan tüm fikirleri, kavramları, metinleri ve verileri belirttiğiniz Referanslar.
  • Tüm verilerinizi, dokümanları, tabloları gösterdiğiniz Ekler kısmı.
  • Onay Formu.

 

Tez Yazma Süreci

 

Tezinizi yazmaya başlamadan önce dikkat etmeniz ve uygulamanız gereken belli başlı adımları takip etmenizde fayda var. Zira gerek yurtdışı gerekse ülkemizde lisans eğitimi boyunca, mezun olmadan iki ya da üç aylık bir dönemde hazırlanan tezler için yapacağınız basit ve etkili bir planlama sayesinde bu süreci rahat bir şekilde atlatabilirsiniz.

 

Tez yazım aşaması sanıldığının aksine basit değil, karmaşık bir süreçtir. Bu aşamada bir metni birden fazla planlama, yazma, gözden geçirme ve düzeltme yoluna gidebilirsiniz. Birçok öğrenci tezlerini doğru ve düzgün bir şekilde yazmaya çalışırken hatalar yapabiliyor. Bu sinir bozucu durumdan birkaç ipucu ile kurtulabilirsiniz.

 

Planlama: Tezinizi yazacağınız eğitimin son yılında eğer bir lisans tezi hazırlıyorsanız kısa bir zaman aralığı size yetecektir. Ancak yine de zamanı doğru planlamakta ve tezinizi birkaç haftalık bir zaman dilimine sıkıştırmamanızda fayda var. Zira yurtdışında master eğitimi almayı düşünüyorsanız, lisans teziniz sizin için en önemli referanslardan olacaktır. Bu aşamada bir zaman çizelgesi hazırlamanızı ve sık sık kontrol etmenizi öneririz.

 

Yazım: Yazım aşaması tezinizin son aşamasıdır esasında. Seçtiğiniz konudan, araştırdığınız kaynaklara ve referanslara kadar hepsini belli bir çerçevede ve uyumla yazıya döktüğünüzü düşünürsek eğer bu kısımda dikkat etmeniz gereken birkaç önemli nokta vardır. Dilbilgisi kurallarına dikkat etmek, sade ve resmi bir dil kullanmak bunların başlıcalarıdır.

 

Bir diğer konu ise referanslar kısmıdır. Doğru ve kapsamlı referanslar yani alıntılar tezinizde verdiğiniz bilgilerin temelini oluşturur. Kaynağın kesin olarak gösterilmemesi, cümlelerin ya da çevirilerin doğrudan kullanılarak sanki kendi cümlelerinizmiş yani plagiarism gibi algılanabilir. Bu da bir nevi eser hırsızlığına girer. Bu aşamada bilmeden ya da bilerek yaptığınız bu hataları tırnak işaretleri, kaynak materyal özetleri, şekiller ya da tablolar yardımıyla düzeltmenizde fayda var.

 

Referansları düzeltirken tüm dünyada geçerli olan Harvard Referans Sistemini kullanmalısınız. Bu sisteme göre önemli olan referansları kullanırken dipnotlarda değil metinde yazmanızdır. Aynı zamanda tez bitiminde yer alan referans listesine de ekleyeceğiniz kaynakları, yazarın soyadına göre alfabetik sırayla yerleştirmenizde, tarihlerini ve başlıklarını koymanızda fayda var.

 

Gözden Geçirme: Metni gözden geçirme aşamasında her zaman bilgisayar çıktısı almanızda, yanlış olan yerleri sayfa üzerinde işaretleyip daha sonra düzeltmenizde, hataları bulma olasılığınız daha yüksek olacaktır. Aynı zamanda tezi danışmanızın haricinde, dil bilgisini ve noktalama işaretlerini iyi bilen birine okutmanızda fayda vardır.

 

Düzeltme: Bu kısımda tezinizi birkaç kez gözden geçirdiğinizi düşünürsek eğer son aşama düzeltme kısmıdır.

 

Tez yazım ve düzeltme aşamaları bittikten sonra, danışmanınızın kontrolünden geçerek son halini alan teziniz jüri üyelerine sunum aşamasına gelmiş demektir. Burada en önemli kısım, tezinize %100 hakim olmanız gerektiğidir. Zira tez savunma aşaması çoğu öğrencinin en çok puan kaybettiği ve tezlerini geçersiz kıldığı kısımdır. Lisans ya da master tezinizi, ister İngilizce ister Türkçe yazmış olun tezinizin akademik kariyeriniz ve iş yaşamınızda sizin için ne kadar faydalı olacağını bilmeniz de önemlidir.

 

Kaynak Siteler:

http://www.charleslipson.com/How-to-write-a-thesis.htm

https://www.mastersthesiswriting.com/blog/thesis-help/how-to-write-a-good-bachelor-thesis.html

https://innsida.ntnu.no/wiki/-/wiki/English/Using+the+Harvard+reference+style

Bölüm ara

Ülke seçin
Dereceye göre *
YAZAR HAKKINDA

‘’Her zaman yapamayacağım şeyler üzerine çalışıyorum ki, nasıl yapabileceğimi öğreneyim’’ der, Picasso. Araştırmanın, gezip görmenin, okumanın, yazmanın ve tabii ki çizim yapmanın sonsuz olduğu bir dünyada, öğrendiklerimi paylaşmaktan keyif alıyorum.