Temel bilgiler
Yurtdışında eğitim : Once you arrive

İngiliz İngilizcesi ve Amerikan İngilizcesi Arasındaki Farklar

3943

Günümüzde İngilizce; iletişim, bilim, ticaret, havacılık, internet, radyo, diplomasi ve daha birçok alanda anadili farklı olan insanların bile konuştuğu küresel ortak dil olarak kabul edilmektedir. Dünya üzerinde bir milyardan fazla insanın kullandığı İngilizcenin tarihi 1400 yıl öncesine kadar dayanmakla birlikte gelişimine ilk katkıda bulunanlar İngilizlerdir. Bugün Amerika, Birleşik Krallık, Avustralya, Kanada, Güney Afrika ve Yeni Zelanda gibi ülkelerin resmi dili olan İngilizce; gelişen teknoloji, endüstri, uluslararası ticaret ve eğitim ağının getirdiği sonuçlar itibariyle de çoğu ülkede yabancı dil olarak öğretilen ilk dildir. Dilbilimciler tarafından İngiliz (BrE) ve Amerikan (AmE) İngilizcesi olarak iki genel kategoriye ayrılan İngilizce ile ilgili farklılıklara birlikte göz atalım!

 

İngiliz İngilizcesi ve Amerikan İngilizcesi

 

Dünya genelinde İngilizcenin en çok kullanıldığı birinci yer Amerika iken, ikinci yer olan Birleşik Krallık ise İngiliz İngilizcesinin (BrE) doğduğu ve geliştiği topraklardır. Medya ve edebiyat sektörüne hakim İngiliz İngilizcesi, özellikle film ve müzik sektörüyle yaygınlaşan Amerikan İngilizcesine (AmE) göre daha geleneksel kalıplara sahiptir. Genel olarak ikisi arasındaki farkları; telaffuz, gramer yani dil yapısı, kelime dağarcığı, yazım hataları, noktalama işaretleri, deyimler, tarihler ve sayıların biçimlendirilmesi olarak sıralayabiliriz.

 

Birleşik Krallıkta kullanılan İskoç, Galler ve Kuzey İrlanda İngilizcesi ile Londra’da yaygın olan Cockney ve Liverpool’da da Scouse lehçesi bugün yaygın olarak kullanılan İngiliz İngilizcesi lehçeleri arasında yer alır. Amerikan İngilizcesi lehçeleri ise; Afrikalı Amerikalıların, güneydeki Amerikalıların, New Yorkluların ve doğu New England’da yaşayanların konuştuğu lehçeler olarak gruplandırabilir.

 

Amerikalıların İngilizce ile tanışmaları 1700’lerde İngiliz kolonilerinin kıtaya yerleşmesiyle olmuş ve zamanla dünyanın en çok konuşulan resmi ve yabancı dili olarak modadan bile daha yaygın bir trend haline gelmiştir. Günümüzde hem akademik kariyer yapmak isteyen öğrenciler hem de iş hayatına atılan insanlar için İngilizce vazgeçilmezler arasındadır. NATO, Olimpiyat Komitesi, Dünya Ticaret Örgütü, Birleşmiş Milletler gibi dünyanın önde gelen uluslararası kuruluşları, bugün İngiliz İngilizcesini kullanır.

 

 

Genel olarak Amerikan İngilizcesi ve İngiliz İngilizcesi arasındaki farklar çok büyük olmasa da, homojen bir dil yapısına sahip İngilizce bazen anlam karışıklıklarına yol açabilir. Her ne kadar anadilimiz olmadığı ve yabancı bir dil olduğu için biz, İngilizce konuşan her iki halkında aynı şeyleri söylediğini düşünürüz. Bu konuda araştırma yapan dilbilimciler, İngiliz ve Amerikan İngilizcesi ile ilgili farkların günümüzde %1’e ulaştığına ve giderekte büyüdüğüne işaret etmektedirler. Bunda kitle iletişim araçlarının, internet ve küreselleşmenin payı da oldukça fazladır.

 

İngiltere'de dil eğitimi ve Amerika'da dil eğitimi için makalelerimize göz atabilirsiniz!

 

Yazımdaki Farklılıklar

 

18. yüzyıl başlarında standart bir yazım denetimine sahip olmayan dil, 1755 yılında Samuel Johnson tarafından hazırlanan İngiliz Dili Sözlüğü ve 1828 yılında Noah Webster tarafından hazırlanan Amerikan İngilizcesi Dil Sözlüğü ile iki dil arasındaki yazım farklılıklarını ortaya koyar. İngiliz İngilizcesinin belirli kelimeleri Fransızca yazılışları tercih ederken, Amerikan İngilizcesi bu yazım kurallarından sapmıştır.

 

Latinceden türemiş çoğu kelimelerin yazımı, İngiliz İngilizcesinde colour, centre, defence, envelope, catalogue gibiyken Amerikan İngilizcesinde color, center, defense, envelop, catalog olarak değişiklikler gösterir.

 

Kelime Dağarcığı

 

İngiliz ve Amerikan İngilizcesi ile ilgili en dikkat çekici farkı kelimeler arası değişikliklerde görürüz. Örneğin İngilizler ‘’go on holidays’’ ya da ‘’live in flats’’ derken, Amerikalılar ‘’go on vacation’’ ya da ‘’live in apartments’’ demeyi tercih eder. Çoğumuzun ilköğretim ve lise döneminde okullarda öğrendiği İngilizcenin, Amerikan mı yoksa İngiliz İngilizcesi mi olduğunu anlamak biraz zor olsa da, özellikle üniversite eğitimini yurtdışında alacaklar ya da TOEFL, IELTS gibi sınavlara giren öğrenciler kelimelerden gramere, yazımdan telaffuza kadar farklılıkları anlayabilecek duruma gelirler.

 

Kelime farklılıkları, özellikle üniversite eğitimini İngiltere ve Amerika gibi ülkelerde alacak öğrencilerin başvurular esnasında eğitim kurumlarının istediği essayleri yazarken dikkat etmeleri gereken hususlardan en önemlileridir. Örneğin İngilizler silgiye ‘’rubber’’ derken, Amerikalılar ‘’eraser’’ ya da İngilizler asansöre ‘’lift’’ derken Amerikalılar ‘’elevator’’ demeyi tercih ederler.

 

İngiliz ve Amerikan Aksanı

 

Hem İngiltere, hem de Amerika’da konuşulan İngilizce dili arasında ayırt edilebilir derecede bir aksan farkı vardır. Zira İngilizlerin şaşalı ve ağır aksanına karşılık Amerikalıların büyük oranda koruduğu ve pek fazla değişmeden günümüze kadar gelen dilleri sanılanın aksine İngiliz aksanından ayrılarak gelişmemiştir.

 

İngiliz ve Amerikan aksanı arasında net bir ayrım yapmak zor olsa da iki dil arasında bariz bir vurgulama farkı vardır. Bu vurgu farkı İngiltere içerisinde Londra, Manchester, Glasgow gibi kentler ile Amerika’daki bir Teksaslı ile New York’lu arasında da kendini gösterir. Amerikan İngilizcesi genel olarak ‘’hard, winter’’ gibi kelimelerdeki ‘’r’’ harfini net bir şekilde söylerken, İngiliz İngilizcesi daha ziyade ‘’r’’ harfini vurgulamaz.

 

Bunun gibi bir diğer aksan farklılığı da Amerikan İngilizcesinde ‘’secretary, territory, preparatory, conservatory’’ gibi ikiden fazla heceli sözcüklerde, vurgulamayı kelimenin sonunda yapmalarıdır. Aynı zamanda Amerikalılar çift ‘’t’’ harfinin olduğu ‘’better, butter, letter, matter’’ gibi kelimelerde bu sesi ‘’d’’ olarak çıkartırlar.

 

Ve tabi, hepimizin bir İngiliz mi yoksa Amerikan aksanı mı olduğunu ayırt edebileceğimiz ve tv dizilerinden bolca aşina olduğumuz ‘’can’t’’ sözcüğü ki, İngilizler üstüne basa basa ‘’kant’’ diye söylerler. Bunun benzeri bir diğer kelime de ‘’dance’’tir ve İngiliz İngilizcesinde ‘’dans’’ diye telaffuz edilir.

 

Gramer Farklılıkları

 

İngiliz İngilizcesi ve Amerikan İngilizcesi arasındaki farklar genel olarak göz önüne alındığında en az farklılık gramer yani dil yapısındadır diyebiliriz. Hatta bazı durumlarda Amerikan İngilizcesi, İngiliz İngilizcesini gramer açısından etkilemiş ve belirgin farklılıklar daha aza indirgenmiştir diyebiliriz.

 

Bu farklılıkların en belirgin ortaya çıktığı gramer öğelerinden biri ‘’at, on, to, from’’ gibi edatlardır. Örneğin İngilizler ‘’What are you doing at Christmas?’’ derken Amerikalılar ‘’What are you doing on Christmas?’’ ya da İngilizler ‘’Monday to Friday’’ derken Amerikalılar ‘’Monday through Friday’’ derler.

 

Aynı zamanda geçmiş zamandan bahsederken Amerikalılar daha basit bir gramer yapısıyla cümle kurarken İngiliz ağırlığı da bu kuralda etkisini gösterir. Örneğin; Amerikalılar çok sade bir biçimde ‘’I ate too much’’ diyebilirken, İngilizler ‘’I’ve eaten too much’’ demeyi tercih ederler.

 

Bir diğer farklılık da tekil ve çoğul isimlerde görülür. Örneğin; İngiliz İngilizcesinde ‘’committee, goverment, team’’ gibi tekil olan ancak çoğul ifadeye sahip sözcükler, Amerikan İngilizcesinde daime tekil olarak ifade edilir. İngilizler ‘’My team are winning’’ derken, Amerikalılar ‘’My team is winning’’ derler.  

 

 

Sonuç Olarak

 

Sonuçta İngiliz ve Amerikan İngilizcesi arasındaki farklılıklara bakıldığında esasında birbirine benzeyen tarafların çok fazla olduğunu ve arada birkaç nüans farklılığı olduğunu söyleyebiliriz. Zira bir stili anlayabiliyorsanız diğerini de anlamak o kadar zor değildir. Kaldı ki iki türde de farklılıklar olsa da, günümüzde dünya nüfusunun üçte birinden fazlası tarafından konuşulan İngilizce, artık seçmeli bir ders olmaktan çıkmış ve özellikle uluslararası öğrenciler için bir zorunluluk haline gelmiştir.

 

Bu sebepler göz önüne alındığında İngilizce öğrenmek isteyenlerin ve bu konuda eğitim alanların, her iki türü de iyi bir şekilde özümsemeleri ve ister İngiliz İngilizcesi isterseniz de Amerikan İngilizcesi eğitimi alırken bir diğerine aşina olmalarını öneririz. Çünkü dil bilimciler, hızla yayılan ve insanlar arasındaki iletişimi kolaylaştıran evrensel bir dil olma yolundaki İngilizcenin, gelecekte aradaki farklılıkları ortadan kaldırarak tek bir noktada buluşabileceğini ön görüyorlar.

 

Aynı zamanda ülkemizde her ne kadar okullarda İngiliz İngilizcesi öğretiliyor olsa da Amerikan İngilizcesinin yer aldığı filmleri, müzikleri, televizyon programlarını izleyen ve dinleyen çoğu öğrenci iki tür arasında bocalayabilir. Bu konu da eğitmenlerin İngiliz ve Amerikan İngilizcesi konusuna hakim olmaları ve aradaki farklılıkları öğrencilerine doğru bir şekilde aktarabilmeleri gerekir.

 

İngilizce öğrenmek için kendinizi nasıl motive edebileceğinizle ilgili makalemize göz atmanızı öneririz!

 

Kaynak Siteler:

http://www.boredpanda.com/british-american-english-differences-language/

http://www.todayifoundout.com/index.php/2014/02/differences-british-american-english/

Bölüm ara

Ülke seçin
Dereceye göre *
YAZAR HAKKINDA

‘’Her zaman yapamayacağım şeyler üzerine çalışıyorum ki, nasıl yapabileceğimi öğreneyim’’ der, Picasso. Araştırmanın, gezip görmenin, okumanın, yazmanın ve tabii ki çizim yapmanın sonsuz olduğu bir dünyada, öğrendiklerimi paylaşmaktan keyif alıyorum.